سخنرانی سفیر جمهوری اسلامی ایران در فدراسیون روسیه در کنفرانس «هوش مصنوعی، دیجیتالی‌سازی و میراث اسلامی: روش‌شناسی، اخلاق و ابزارها»

جلالی سفیر ایران در روسیه: مواجهه با هوش مصنوعی نیازمند توجه همزمان به ابزار، روش‌شناسی و اخلاق است

کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در فدراسیون روسیه، در نشست تخصصی تحت عنوان «هوش مصنوعی و میراث اسلامی: روش‌شناسی، اخلاق و ابزارها» که در چارچوب برنامه‌های هفته فرهنگی ایران در کازان و با همت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و باحضور عبدالرضا راشد، رایزن فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در مسکو و حجت الاسلام والمسلمین واعظی برگزار شد، بر ضرورت مواجهه هوشمندانه و متوازن با فناوری‌های نوین و بهره‌گیری از ظرفیت‌های هوش مصنوعی در گسترش و صیانت از معارف اسلامی تأکید کرد.

جلالی با اشاره به تجربه تاریخی مواجهه جوامع اسلامی‌با نوآوری‌های بشری و نسبت سنت و مدرنیته، گفت: همان‌گونه که نمی‌توان از تحولات جدید کناره‌گیری کرد، در مواجهه با مدرنیته نیز باید میان نقاط مثبت و منفی تفکیک قائل شد و از ظرفیت‌های آن در جهت اهداف مورد نظر بهره گرفت. وی هوش مصنوعی را یکی از ابزارهای مهم مدرنیسم در عصر جدید دانست و تصریح کرد: وظیفه روشنفکران دینی، شناسایی ظرفیت‌های این فناوری برای گسترش دین اسلام و صیانت از معارف و ارزش‌های اسلامی و در عین حال، توجه به حوزه‌هایی است که استفاده نادرست از آن می‌تواند به این حوزه آسیب وارد کند.

سفیر ایران در روسیه با اشاره به تجربه تفسیر علمی معارف دینی در دوره گسترش مکاتب معرفت‌شناسی تجربی و پوزیتیویسم، نسبت به تقلیل معرفت دینی به ظرفیت‌های یک ابزار یا روش خاص هشدار داد و گفت: همان‌گونه که تجربه نمی‌تواند همه عرصه‌های معرفت را پوشش دهد، هوش مصنوعی نیز نباید به ابزاری برای تبیین همه ابعاد معرفت دینی تبدیل شود. جلالی در ادامه، سه حوزه «ابزارها، روش‌شناسی و اخلاق» را در مواجهه با هوش مصنوعی مورد توجه قرار داد و گفت: در حوزه ابزارها، ظرفیت‌های این فناوری در زمینه‌هایی همچون دیجیتالی‌سازی، تصحیح نسخ خطی و تحلیل محتوا قابل استفاده است؛ اما در حوزه روش‌شناسی باید نسبت به کج‌فهمی‌ها، برداشت‌های سطحی و بازتولید نادرست محتوا مراقبت کرد.

وی همچنین با تأکید بر اهمیت ملاحظات اخلاقی در استفاده از هوش مصنوعی اظهار داشت: هوش مصنوعی یک ابزار است و نمی‌تواند متکفل اخلاق باشد؛ در حالی که در معارف اسلامی اصولی همچون حفظ حریم خصوصی، امانت‌داری، پاسداشت حق و انصاف و پرهیز از دروغ و جعل مورد تأکید قرار گرفته است. سفیر جمهوری اسلامی ایران در روسیه در پایان با قدردانی از استادان و برگزارکنندگان نشست و حضور اندیشمندان ایرانی و تاتارستانی، کازان را یکی از جلوه‌های همزیستی، عقلانیت و تمدن در روسیه دانست و ابراز امیدواری کرد برگزاری روزهای فرهنگی ایران در این شهر، در کنار معرفی فرهنگ و تمدن غنی ایرانی و اسلامی، به ایجاد ظرفیت‌های جدید برای گسترش روابط دولتی و مردمی ایران و روسیه کمک کند.